محمدعلی جمالی پور؛ تصمیمگیری نهایی درباره افزایش حقوق کارمندان دولت در بودجه سال ۱۴۰۵،با مصوبه کمیسیون تلفیق مجلس وارد مرحله جدیدی شد.
بر اساس آخرین تصمیمها، حداقل افزایش حقوق ۳۰ درصد تعیین شده و سازوکار «پلکانی معکوس» برای توزیع عادلانهتر این افزایش به تصویب رسید تا حقوقبگیران با دریافتی کمتر، از درصد افزایش بیشتری برخوردار شوند. پیش از این، دولت در لایحه بودجه پیشنهاد افزایشی حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد را ارائه داده بود. سازوکار پلکانی معکوس به چه معناست؟· هدف: کاهش نسبی شکاف درآمدی و حمایت از حقوقبگیران کمدرآمد.· روش اجرا: بر این اساس، هرچه حقوق پایه یک کارمند کمتر باشد، درصد افزایش حقوق او بیشتر خواهد بود. به عنوان مثال، ممکن است درصد افزایش برای یک کارمند با حداقل حقوق تا حدود ۴۰ درصد یا بیشتر باشد، در حالی که این درصد برای کارمندان با حقوق بالا به ۲۰ درصد نزدیک میشود.· نحوه تعیین مشمولان: خطکش اصلی برای تعیین سطوح مختلف افزایش، معیارهایی مانند خط فقر و حداقل حقوق است. درصدهای افزایش: از تصویب در کمیسیون تا پیشنهاداتروند تصمیمگیری درباره میزان نهایی افزایش، پویا و در حال بررسی است:· تصمیم کمیسیون تلفیق (آخرین وضعیت): این کمیسیون حداقل ۳۰ درصد افزایش را برای کارمندان دولت مصوب کرده است.· پیشنهادات مطرح شده در مجلس: برخی گزارشها از هدفگذاری برای افزایشی حدود ۴۰ درصدی برای حداقلبگیران حکایت دارد.· پیشنهاد اولیه دولت: دولت در لایحه بودجه، میانگین افزایش ۲۵ درصد را پیشبینی کرده بود. افزایش حقوق در عمل: مقایسه دریافتیها
علیرغم درصد افزایش بالاتر برای حقوقهای کم، شکاف مطلق دریافتی همچنان چشمگیر است:· حقوقبگیران حداقلی: حتی با بالاترین درصد افزایش (مثلا ۴۳ درصد)، حداکثر دریافتی به ۱۹ میلیون تومان نمیرسد.· حقوقبگیران با درآمد بالا: به عنوان مثال، حقوق یک کارمند با دریافتی ۱۰۰ میلیون تومانی، با افزایشی حدود ۲۳ درصد (۲۳ میلیون تومان) ممکن است به ۱۲۳ میلیون تومان برسد. نکته قابل تامل این است که مقدار افزایش پول این گروه، از کل حقوق یک حداقلبگیر پس از افزایش نیز بیشتر است.افزایش سایر مزایا و گروههای تحت پوشش· بازنشستگان: پیشبینی میشود با اعمال متناسبسازی، افزایشی حدود ۳۶ درصد را تجربه کنند.· کارگران (مشمول قانون کار): رقم افزایش آنان جداگانه و معمولا بالاتر از کارمندان دولت است. با توجه به روند سالهای قبل (افزایش ۴۵ درصدی در سال ۱۴۰۴)، پیشبینی میشود افزایش حداقل دستمزد کارگران در سال ۱۴۰۵ در بازه ۳۵ تا ۴۵ درصد قرار گیرد.· مزایای جانبی: مواردی مانند بن خواربار، حق اولاد و پایه سنوات نیز عموما افزایش مییابند و بر دریافتی نهایی موثرند. نتیجهگیری و چشمانداز نهاییتصمیم نهایی درباره میزان و شیوه توزیع افزایش حقوق کارمندان دولت، منوط به بررسی نهایی در صحن علنی مجلس و سپس تایید شورای نگهبان است. با این حال، خروجی فعلی کمیسیون تلفیق نشان میدهد:· تثبیت افزایش حداقل ۳۰ درصدی برای کارمندان دولت.· اولویت با سازوکار پلکانی معکوس برای حمایت از دهکهای پایینتر درآمدی.· شکاف قابل توجه در افزایش مطلق حقوق بین دهکهای مختلف درآمدی، حتی با اجرای این سازوکار.به نظر میرسد مجلس و دولت تلاش میکنند بین جبران بخشی از کاهش قدرت خرید و ملاحظات تورمی و بودجهای تعادل برقرار کنند.
