نمونه سوالات تخصصی روانشناسی کار با پاسخ تشریحی

۱-بر اساس مفهوم منحنی توزیع بهنجار، تعداد بیشتر افراد جامعه در چه وضعیتی قرار دارند؟

۱) در سطوح بالاب ویژگی مورد نظر
۲) در سطوح پایین ویژگی مورد نظر
۳) در حد متوسط ویژگی مورد نظر
۴) به صورت یکنواخت در تمام سطوح

• پاسخ تیم آموزشی ای استخدام (e-estekhdam.com): گزینه ۳.

منحنی توزیع بهنجار که به آن منحنی طبیعی یا توزیع نرمال نیز گفته میشود، ساختاری زنگوله‌ای شکل دارد که تجسم بخش توزیع بسیاری از ویژگی‌های انسانی است. این منحنی نشان میدهد که در صفات و ویژگی‌هایی مانند قد، وزن، پرخاشگری ، افسردگی و اضطراب، بیشترین فراوانی افراد در ناحیه میانی و حول میانگین یا حد متوسط قرار میگیرند و با فاصله گرفتن از میانگین به سمت دو انتها (سطوح بسیار بالا یا بسیار پایین)، تعداد افراد به تدریج و به شکل متقارن کاهش مییابد.
به عبارت ساده تر، تنها درصد کمی از افراد در نوک منحنی (بسیار پرخاشگر یا بسیار آرام) و درصد کمی در انتهای دیگر (بسیار آرام یا بسیار کم فروغ) قرار دارند، در حالی که اکثریت قاطع افراد در ناحیه مرکزی و حد متوسط مشاهده می شوند. این ویژگی منحنی بهنجار پایه و اساس بسیاری از ابزارهای اندازه گیری در روانشناسی به شمار میرود. گزینه هایی که توزیع یکنواخت یا تمرکز افراد در سطوح حداکثری یا حداقلی را مطرح میکنند، با منطق ریاضی این منحنی در تضادند. بنابراین گز ینه ۳ پاسخ صحیح است.

۲- بر اساس تعریف، شخصیت از طریق کدام موارد «آشکار» می شود؟

۱) صفات عقلانی و هیجانی درونی فرد
۲) ظاهر، رفتار، عادات و روابط با دیگران
۳) رویاها و تخیلات ذهنی شخص
۴) توانایی های جسمانی و مهارت های فنی

• پاسخ تیم آموزشی ای استخدام (e-estekhdam.com): گزینه ۲.

در تعریف کالاسیک شخصیت، بر این نکته تاکید شده است که شخصیت عبارت از مجموع صفات جسمانی، عقلانی، هیجانی و ارادی فرد و تعامل میان این عوامل است. اما نکته حائز اهمیت آن است که این مجموعه از صفات به خودی خود قابل مشاهده نیست و آنچه شخصیت را عینیت میبخشد، بروز و ظهور آن در رفتار بیرونی فرد است. به عبارت دیگر، شخصیت به وسیله ظاهر فرد، رفتار او، عاداتش و روابطی که با دیگران برقرار میکند آشکار میشود و دیگران از طریق همین نشانه های بیرونی است که به درکی از شخصیت او دست مییابند. این ویژگی های آشکارشده سبب میشوند که شخص به عنوان موجودی کاملا متمایز و منحصر به فرد شناخته شود. صفات درونی یا رویاها و تخیلات ذهنی هر چند در شکل گیری شخصیت موثرند، اما تا زمانی که در رفتار و کردار بیرونی تجلی نیابند، برای دیگران قابل درک نیستند. بنابراین گزینه ۲ که ظاهر، رفتار، عادات و روابط با دیگران را به عنوان وجوه آشکارساز شخصیت معرفی میکند، پاسخ صحیح است.

۳-فردی که نگاه های خیره و بی تفاوت دارد، از مناقشه اجتناب میکند و اظهار نظر نمی کند، کدام تیپ شخصیتی دشوار را دارد؟

۱) شخصیت مستبد
۲) شخصیت منفعل
۳) شخصیت حسود
۴) شخصیت شاکی

• پاسخ تیم آموزشی ای استخدام (e-estekhdam.com): گزینه ۲.

در طبقه بندی شخصیتهای دشوار سازمانی، هر تیپ مجموعه ای از رفتارهای مشخص و قابل تمییز دهی دارد. فرد منفعل آن دسته از کارکنانی را توصیف میکند که از نظر رفتاری کاملا بی تحرک و گوشه گیر ظاهر میشوند؛ آنها چهره ای سرد و بی احساس دارند، با نگاه های خیره و بی تفاوت به محیط می نگرند و از برقراری ارتباط عاطفی و ابراز احساسات خودداری میکنند. مهمترین وجه تمایز شخصیت های منفعل، اجتناب آنها از هر نوع مناقشه و چالش است؛ این افراد به هیچ وجه مایل به درگیر شدن در بحث یا اختلاف نیستند و ترجیح میدهند سکوت کنند. حتی وقتی نظر یا انتقادی
نیز دارند، آن را ابراز نمیکنند و ترجیح میدهند تماشاچی صرف باشند. این رفتارها کاملا با ویژگی های سایر تیپ ها متفاوت است؛ شخصیت مستبد با عملکرد استبدادی و انتقاد بیرحمانه شناخته میشود، شخصیت حسود با تاب نیاوردن پیشرفت دیگران و تحقیر آنان، و شخصیت شاکی با انتقاد مداوم از کارها و شکایت از روزگار. از آنجا که صفات ذکرشده در سوال دقیقا الگوی رفتاری فرد منفعل را ترسیم میکنند، گزینه ۲ پاسخ صحیح است.

۴- آزمون هایی که برای پاسخگویی به سوالاتشان «نیاز به استفاده از توانایی کلامی (شفاهی)» است، چه نام دارند؟

۱) آزمون های نوشتاری
۲) آزمون های میزان شده
۳) آزمون های کلامی
۴) آزمون های ابزاری

• پاسخ تیم آموزشی ای استخدام (e-estekhdam.com): گزینه ۳.

در طبقه‌بندی آزمون ها بر اساس نوع توانایی موردنیاز برای پاسخگویی، آزمون کلامی جایگاه مشخصی دارد. آزمون های کلامی آن دسته از آزمون هایی هستند که برای پاسخ دادن به پرسش هایشان، نیاز به استفاده از توانایی کلامی یا شفاهی فرد است. در این آزمون ها، فرد باید از قدرت بیان، درک مفاهیم زبانی، گنجینه واژگان و مهارتهای ارتباطی شفاهی خود بهره بگیرد تا بتواند به سوالات به شکل مطلوب پاسخ دهد. این نوع آزمون ها در مشاغلی که نیازمند تعامل کلامی، اقناع، مذاکره یا مهارت های سخنوری هستند، اهمیت ویژه ای دارند. آزمون های کلامی با سایر طبقات آزمون تفاوت اساسی دارند؛ آزمون نوشتاری مستلزم پاسخ کتبی به سوالات است، آزمون ابزاری
(گزینه ۴) با مرتب کردن ابزار و کارهای دستی سر و کار دارد و آزمون میزان شده (گزینه ۲) نیز ویژگی خاصی مانند دارا بودن نورم را توصیف میکند که معیار طبقه بندی آنها ماهیت توانای مورد نیاز نیست. از آنجا که ویژگی ذکرشده در سوال دقیقا بر توانایی شفاهی و کلامی تاکید دارد، گزینه ۳ پاسخ صحیح است.

۵- در «مدل ماشین انگارانه» آموزش، چگونه به انسان نگرسته می شود؟

۱) موجودی فعال و جویای رشد و تعالی
۲) موجودی غیرفعال، تنبل و تابع محرکهای محیطی مانند پاداش
۳) موجودی خلاق که در پی شکوفایی استعدادهای نهفته خویش است
۴) موجودی اجتماعی که به تعامل با دیگران نیاز دارد

• پاسخ تیم آموزشی ای استخدام (e-estekhdam.com): گزینه ۲.

در حوزه آموزش و بهبود منابع انسانی دو نگرش بنیادین و متضاد درباره ماهیت انسان و به تبع آن، هدف آموزش وجود دارد. مدل ماشین انگارانه نگرشی است که انسان را به مثابه یک ماشین و ابزار منفعل می بیند. بر اساس این مدل، انسان موجودی غیرفعال فرض میشود که فی نفسه انگیزه و عاملیت ندارد و نیز موجودی تنبل توصیف میگردد که به طور طبیعی از کار و تلاش گریزان است. در این نگاه، فعالیت انسان تابع محرک های محیطی مانند پاداش است؛ یعنی فرد تنها زمانی
دست به فعالیت میزند که عوامل بیرونی همانند پاداش او را به حرکت درآورند. چنین برداشتی از انسان، هدف آموزش و پرورش را نیز شکل میدهد؛ در مدل ماشین انگارانه، آموزش صرفا به «انتقال فرهنگ» تلقی میشود و غایت آن «پر کردن مغز تهی انسان» از اطلاعات و داشته های بیرونی است. گزینه های دیگر که انسان را فعال، خلاق و اجتماعی توصیف میکنند، انعکاس دهنده مدل زنده وار انگارانه اند که در آن انسان موجودی فعال فرض میشود و هدف آموزش، پرورش مداوم افراد برای به ظهور رساندن توانایی بالقوه و کامل آنان است. بنابراین گزینه ۲ پاسخ صحیح است.