نمونه سوالات تخصصی نظریه بازی ها با پاسخ تشریحی

۱- در بازی های پویا (games Dynamic)، اهمیت ترتیب حرکت بازیکنان چگونه ارزیابی میشود؟

۱) ترتیب حرکت تاثیری در نتایج نهایی ندارد، زیرا استراتژی‌های بهینه از پیش تعیین شده اند و نتایج همواره متقارن خواهد بود.
۲) به دلیل عدم اطلاع بازیکنان از انتخابهای پیشین یکدیگر، ترتیب حرکت نمیتواند مزیت رقابتی خاصی ایجاد کند.
۳) ترتیب حرکت می تواند در شرایط کاملا مشابه، منجر به نتایج بسیار متفاوتی شود و توالی تصمیم گیری نقش تعیین کننده ای دارد.
۴) صرفا در صورتی که بازی همراه با اطلاعات کامل باشد، ترتیب حرکت مهم است و در غیر این صورت بی اثر خواهد بود.

• پاسخ تیم آموزشی ای استخدام (e-estekhdam.com): گزینه ۳.

در ساختار بازی های پویا، تصمیمات در بستر زمان و به شکل متوالی اتخاذ میشوند . از آنجا که هر حرکت بر پایه مشاهده و تحلیل اقدامات قبلی انجام میگیرد، توالی و نوبت حرکت متغیری کلیدی است. این تقدم و تاخر میتواند باعث شود که دو موقعیت با شرایط اولیه و ساختار یکسان، تنها به دلیل تفاوت در اینکه کدام بازیگر آغازگر بوده یا در چه نوبتی اقدام کرده است، به نتایج کاملا متفاوتی ختم شوند.

۲- هنگام مدلسازی یک موقعیت استراتژیک در قالب «فرم نرمال» (راهبردی)، کدامیک از مولفه های زیر ساختار ریاضی این فرم را تشکیل میدهند؟

۱) گره های تصمیم، شاخه های حرکت و بردارهای عایدی پایانی.
۲) تعداد بازیکنان، مجموعه های اطلاعاتی و ترتیب زمانی حرکات.
۳) بازیکنان، مجموعه استراتژیهای در دسترس و توابع دستاورد (مطلوبیت) هر یک.
۴) ماهیت استراتژی های گسسته یا پیوسته و گره های مربوط به عوامل تصادفی طبیعت

• پاسخ تیم آموزشی ای استخدام (e-estekhdam.com): گزینه ۳.

فرم نرمال یا استراتژیک ابزاری برای نمایش فشرده و ریاضی بازی ها (عمدتا بازیهای همزمان) است. این ساختار از سه رکن اساسی تشکیل میشود: مجموعه بازیکنان، فضای استراتژیها (برش های راهبردی ممکن برای هر فرد) و تابع دستاوردی که پیامد انتخاب هر ترکیب از استراتژیها را به صورت مطلوبیت یا عایدی برای بازیکنان مشخص میکند. گزینه ها ی ۱ و ۲ مشخصات فرم گسترده را توصیف میکنند.

۳- در تحلیل تعادل یک موقعیت استراتژیک ایستا با آگاهی کامل، کدامیک از گزاره های زیر در خصوص رابطه «نقطه تعادل» و «بهترین پیامد برای بازیکنان» صادق است؟

۱) تعادل همواره پارتو بهینه است.
۲) تعادل لزوما بالاترین پیامد نیست.
۳) پیامد بهینه همیشه پایدار است.
۴) بازیکنان عقلایی به تعادل نمیرسند.

• پاسخ تیم آموزشی ای استخدام (e-estekhdam.com): گزینه ۲.

تعادل در نظریه بازی ها (مانند تعادل نش) وضعیتی است که در آن هیچیک از بازیکنان انگیزه یک جانبه ای برای تغییر استراتژی و انحراف از آن نقطه را ندارند؛ چرا که با تغییر استراتژی، مطلوبیت و عایدی آنها کاهش می یابد یا حداقل بیشتر نمیشود. با این حال، دستیابی به این ثبات استراتژیک به هیچ وجه تضمین کننده کسب بیشترین عایدی برای طرفین نیست. در بسیاری از بازیها مانند «معمای زندانی» یا جنگهای قیمتی، بازیکنان با اتخاذ استراتژیهای مسلط و کاملا عقلایی خود در نقطه تعادلی گرفتار میشوند که نسبت به سایر ترکیب های ممکن (حالت های مشارکتی و تبانی)، دستاورد بسیار کمتری دارد و اصطلاحا یک وضعیت «پارتو مغلوب» محسوب
میشود. بنابراین، پیگیری منافع فردی و عقلانیت ایجاب میکند که در محیط های غیرمشارکتی، نقطه تعادلی نهایی غالبا با مطلوبترین پیامد ممکن در تضاد باشد و ساختار انگیزشی بازی، مانع از تحقق رفاه حداکثری شود.

۴- در تحلیل بازی های پویا (فرم گسترده) مانند «باز ی ورود به بازار»، دلیل اصلی که باعث میشود تهدید شرکت فعال به راه اندازی جنگ قیمت در مقابل ورود شرکت جدید، یک «تهدید غیرقابل باور» ارزیابی شود، چیست؟

۱) صفر بودن جمع پرداخت های دو شرکت در حالت جنگ قیمت
۲) نامتقارن بودن اطلاعات بین شرکت جدید و شرکت فعال
۳) عدم وجود تعادل نش در بازیهای فرم گسترده
۴) غیرعقلایی بودن اجرای تهدید برای شرکت فعال در صورت ورود رقیب

• پاسخ تیم آموزشی ای استخدام (e-estekhdam.com): گزینه ۴.

در بازیهای پویا (غیرهمزمان) که با استفاده از درخت بازی (فرم گسترده) مدلسازی میشوند، مفهوم «عقلانیت متوالی» (Sequential Rationality) بسیار مهم است. شرکت فعال ممکن است تهدید کند که «اگر وارد بازار شوی، جنگ قیمت راه می اندازم و هر دو ضرر میکنیم». اما این تهدید زمانی ارزیابی می شود که گره تصمیم شرکت فعال فرا برسد (یعنی شرکت جدید قبلا وارد بازار شده باشد). در این گره، شرکت فعال دو راه دارد: شروع جنگ (که منجر به زیان خودش میشود) یا مدارا با شرکت جدید (که سود کمتر ی نسبت به انحصار دارد اما از ضرر جنگ بهتر است). چون
مدارا کردن سود بیشتری از جنگیدن به همراه دارد، انتخاب عقلایی در آن گره «مدارا» است.

۵- در یک بازی با متغیرهای پیوسته پیرامون «مشارکت در تامین یک کالای عمومی» بین دو فرد، در صورتی که توابع «بهترین پاسخ» بازیکنان دارای شیب نزولی ثابت (منفی یک) باشند، تعادل نش عموما گویای چه پدیدهای در اقتصاد خرد است؟

۱) مشارکت برابر و متقارن هر دو فرد در تامین هزینه های کالای عمومی
۲) تامین کامل کالای عمومی صرفا توسط یکی از افراد و عدم مشارکت فرد دیگر
۳) عدم تامین کالای عمومی توسط هیچ یک از افراد به دلیل معمای زندانی
۴) تولید بیش از حد بهینه اجتماعی کالای عمومی به دلیل رقابت استراتژیک

• پاسخ تیم آموزشی ای استخدام (e-estekhdam.com): گزینه ۲.

در مدلهای تامین کالای عمومی (مانند پرداخت هزینه آسفالت کوچه یا استخدام نگهبان)، مطلوبیت هر فرد تابعی از «مجموع» مشارکتهای انجام شده است. اگر تابع بهترین پاسخ دارای شیب منفی یک باشد، به این معناست که به ازای هر یک واحد مشارکت بیشتر از سوی نفر اول، نفر دوم دقیقا یک واحد از مشارکت خود میکاهد (جانشینی کامل). در این ساختار تحلیلی، نمودارهای بهتر ین پاسخ معمولا به گونه ای یکدیگر را قطع میکنند که روی یکی از محورهای مختصات قرار میگیرند. نتیجه تعادلی این است که تنها فردی که ارزشگذاری (یا ثروت) بالاتری برای کالای عمومی دارد، تمام هزینه آن را تا سطح مطلوبیت حاشیه ای خود پرداخت می کند و فرد دوم مشارکت خود را دقیقا به صفر میرساند. این خروجی، تبیین کننده تئوریک پدیده «سواری
مجانی» (Free Riding) در اقتصاد بخش عمومی است.